Irys syberyjski 'Pink Parfait'

Przeczytaj również:

• Irysy cebulowe - mało znana grupa, która zasługuje na szersze zastosowanie w ogrodzie.

  Irysy to zróżnicowana grupa, którą można aranżować w każdym miejscu w ogrodzie. Wiele gatunków jest wciąż mało znanych w Polsce, a wyróżnia się swoimi walorami dekoracyjnymi.

  

  Kosaciec żyłkowany (Iris reticulata)

  Kosaciec żyłkowany osiąga wysokość do 20cm. Kłącze występuje pod postacią małych cebulek kwiatowych, które są wydłużone i pokryte siateczkowatym wzorem. Liście są wąskie, czworokątne. Irys żyłkowaty kwitnie wczesną wiosną – najczęściej od marca do kwietnia. Pachnące kwiaty są osadzone na pędzie pojedynczo lub w parach.

  Podstawowy gatunek ma ciemnofioletową barwę z jaśniejszymi, cętkowatymi przebarwieniami na płatkach (biało-żółte). W sprzedaży dostępne są także odmiany o innym zabarwieniu kwiatów, np.: niebieskim ( Irys żyłkowany 'Harmony'). W środowisku naturalnym irys żyłkowany występuje na Kaukazie i w Persji.

  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys japoński 'Frosted Pyramid'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys syberyjski 'Something Shocking'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys amerykański 'Yaquina Blue'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Lilia orientalna MIX 5 szt.

    Cena od:

  W obrębie irysów żyłkowanych wyróżnia się także:

  Irys Danforda (Iris danfordiae)

  Jest nieco niższy od kosaćca żyłkowanego, jego wysokość raczej nie przekracza 15cm. Z niewielkich cebul wyrastają żebrowane, szarozielone liście rozwijające się wraz z kwitnieniem. Kwitnie w podobnym terminie co irys żyłkowany i często pokrywa się z przebiśniegami śnieżyczka przebiśnieg, a później krokusami wiosennymi. Na grubych pędach wytwarza kwiaty o bardzo małych listkach okwiatu i średnicy 5cm. Mają atrakcyjną intensywnie żółtą barwę z ciemniejszymi żyłkami i oliwkowo-zielonymi prążkami.

  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys japoński 'Frosted Pyramid'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys syberyjski 'Something Shocking'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys amerykański 'Yaquina Blue'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Lilia orientalna MIX 5 szt.

    Cena od:

  - iris bacteriana i Iris histrioides charakteryzują się podobnym niskim wzrostem i wczesnowiosennym terminem kwitnienia.

  - Iris winogradowii – to gatunek pochodzący z Kaukazu, faktycznie nieznany w Polsce. W aspekcie wymagań nadaje się do uprawy w naszym kraju. Wytwarza rozpierzchłe, nisko osadzone kwiaty (na wysokości ok. 5cm) o bladoróżowej barwie. Kwitnie od kwietnia do maja. Osiąga wysokość do 15cm (z liśćmi). Długie blaszki liściowe (dwie do czterech) rozwijają się po kwitnieniu.

  
  Podrodzaj Iris Scorpiris (Juno):

  Irys bucharski (Iris bucharica)

  Na cebulach Irysa bucharskiego występują mięsiste korzenie, które zachowują trwałość w czasie przechowywania. Roślina osiąga średnio 40cm wysokości. Ma zwarty pokrój – tworzy rozety złożone z szerokolancetowatych, błyszczących liści wyrastających przeciwstawnie.

  Irys bucharski kwitnie wiosną, najczęściej od drugiej połowy kwietnia. Kwiaty mają atrakcyjną biało-żółtą barwę z brązowymi plamkami na płatkach dolnych. Wydzielają przyjemny zapach. Wyrastają z kątów liści. Irys bucharski występuje naturalnie w środkowej Azji – od Uzbekistanu po Afganistan.

  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys japoński 'Frosted Pyramid'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys syberyjski 'Something Shocking'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys amerykański 'Yaquina Blue'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Lilia orientalna MIX 5 szt.

    Cena od:

  Irys wspaniały (Iris magnifica)

  To dość wysoka bylina cebulowa osiągająca do 60cm wysokości. Tworzy rozety szerokolancetowatych liści. Gęsto porastają pęd. Irys wspaniały kwitnie na przełomie kwietnia i maja. Kwiaty są białe z żółtymi lub pomarańczowymi plamkami. Pochodzi z górzystych terenów środkowej Azji. Został odznaczony Award of Garden Merit (Royal Horticultural Society).

  Irys aucheri (Iris aucheri)

  Iris aucheri osiąga 20-30cm wysokości. Wytwarza grube pędy, na których wyrastają poskręcane, szerokolancetowate liście. W kątach liści i na szczycie wyrasta kilka kwiatów. Mają szerokość 5-7cm, wąskie płatki, niebieską barwę (różne odcienie), ciemniejsze ożyłkowanie i żółte bródki. Kwitnienie przypada na wiosnę (od marca do maja). Wydziela przyjemny, fiołkowy zapach.

  Irys aucheri również otrzymał wyróżnienie Award of Garden Merit przyznane przez Royal Horticultural Society. Naturalnie występuje w zachodniej Azji.

  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys japoński 'Frosted Pyramid'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys syberyjski 'Something Shocking'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Szafirek Auchera 'Dark Eyes'

    Cena od:
  • 

    %

    Promocja

    Nowość

    Bestseller

    Polecamy

    Irys amerykański 'Yaquina Blue'

    Cena od:

  Irys kaukaski (Iris caucasica) 

  Gatunek osiąga do 15cm wysokości. Liście są szarozielone, szerokolancetowate. Rozwijają się wraz z kwitnieniem. Kwitnie późną wiosną. Na jednym pędzie pojawia się 1-4 kwiatów. Mają jasnożółtą barwe z ciemniejszymi bródkami. Wytwarza jajowate cebulki. Występuje naturalnie m.in. w Turcji, Azerbejdżanie, Armenii i Gruzji.

  Iris fosteriana

  Iris fosteriana osiąga 10-15cm wysokości. Wytwarza wąskie, kremowe cebulki z kruchymi korzeniami (nie lubi przesadzania). Liście są długie, lancetowate. Kwitnie wiosną. W kwiatach dominuje barwa żótła (różne odcienie), ale dolne płatki są fioletowe. Nie wydziela zapachu. Pochodzi m.in. z Afganistanu, Turkmenistanu i Iranu.

  Irysy holenderskie 

  Irysy holenderskie osiągają najczęściej 40-60cm wysokości. Wytwarzają wąskie, długie, trawiaste blaszki liściowe. Kwitną w czerwcu lub lipcu. Ich zaletą są duże kwiaty, zwykle o barwie niebieskiej, fioletowej, żółtej lub białej. Na dolnych płatkach, przy nerwie środkowym posiadają pomarańczową plamkę. Przypominają nieco irysy syberyjskie. To mieszańce powstałe z skrzyżowania I. xsiphium, I. tingitana oraz I. bassieri.

  Irysy hiszpańskie i angielskie 

  Osiągają zwykle 40-50cm wysokości. Mają mieczowate liście. Mieszańce hiszpańskie wytwarzają kwiaty białe, żółte, fioletowe i purpurowe. Mieszańce angielskie są ciemnofioletowe, bez plamek, ale z wyraźniejszym ożyłkowaniem. Obie grupy kwitną na przełomie czerwca i lipca. Irys angielski wyróżnia się dobrą mrozoodpornością.

  Wymagania i uprawa irysów cebulowych

  Irysy to zróżnicowana grupa o indywidualnych wymaganiach, dlatego warto zwracać uwagę na preferencje i sposób pielęgnacji poszczególnych gatunków, podgatunków czy nawet odmian. Wciąż jednak można znaleźć kilka wspólnych zasad dla wszystkich bylin.

  Irysy cebulowe należy uprawiać w miejscach słonecznych, ciepłych, osłoniętych od wiatru. Podłoże powinno być żyzne, przepuszczalne, umiarkowanie wilgotne, ale nie mokre.

  Większość roślin cebulowych nie lubi nadmiaru wody, który prowadzi do gnicia cebul. U gatunków pochodzących z krajów o łagodniejszym klimacie ma to dodatkowe znaczenie – obniża mrozoodporność. Większość odmian przed nadejściem zimy powinno się osłaniać ściółką okrywającą.

  Irysy cebulowe sadzi się jesienią – najlepiej od drugiej dekady września. Optymalnie irysy angielskie i Juno sadzi się na początku a irysy żyłkowane na końcu października. Irysy hiszpańskie i holenderskie można wysadzać na początku listopada.

  Zbyt wczesne sadzenie nie jest wskazane, zwłaszcza w czasie ciepłej jesieni, gdyż rośliny mogą wytworzyć jeszcze liście. Średnia odległość pomiędzy roślinami wynosi 5-10cm w przypadku gatunków niskich i ok. 20cm w przypadku odmian wysokich.

  Głębokość sadzenia dla grupy to 5-12cm. Dość głęboko sadzi się irysy holenderskie oraz Danforda (ten ostatni płytko posadzony ma tendencję do dzielenia cebuli).

  Cebule przed sadzeniem trzeba zaprawić przeciw chorobom grzybowym (np.: 0,5% Topsinem). Irysy cebulowe mogą być porażane przez zgniliznę podstawy cebul, która prowadzi do zamierania roślin.

  Ze szkodników może pojawić się wciornastek mieczykowiec, trzeba uważać także na nornice. Rośliny w czasie susz powinno się podlewać.

  Do dokarmiania najlepiej stosować nawozy organiczne lub mineralne ze zwiększoną dawką fosforu i potasu. Stanowisko uprawy należy zmieniać raz na kilka lat. To zapewni coroczne obfite kwitnienie i ograniczy problemy uprawowe.

  Cebule wykopuje się latem, gdy zaschnie nadziemna część. Rośliny łatwo można rozmnażać przez oddzielenie i wysadzanie cebul przybyszowych.

  Wykorzystanie irysów cebulowych w ogrodzie

  Irysy cebulowe można wykorzystywać w ogrodzie wszechstronnie. Nadają się na słoneczne rabaty – niskie jako obwódki, wyższe jako rośliny drugiego planu. Gatunki i odmiany kwitnące wczesną wiosną z powodzeniem można sadzić pod koroną drzew. To alternatywa lub uzupełnienie dla przebiśniegów oraz krokusów.

  Irysy dekorują skalniaki, ogrody żwirowe a nawet otoczenie oczek wodnych (na tym polu wyróżnia się irys aucheri oraz irys Danforda). Można uprawiać je w pojemnikach jako dekoracje balkonów, tarasów, drzwi wejściowych oraz elementów małej architektury.

  Dzięki irysom cebulowym poszczególne zakątki ogrodu zyskują naturalistyczny charakter. Optymalnie prezentują się uprawiane w grupach składających się z co najmniej kilkunastu egzemplarzy.

  czytaj dalej Więcej